Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 21417
[~ID] => 21417
[NAME] => Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
[~NAME] => Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[DETAIL_TEXT] => 
Дваццацігадовы чытач, пэўна ж, і не здагадаецца, што робяць жанчыны на гэтым фотаздымку. Хаця ён не такі ўжо і стары, можа, саракагадовай даўнасці.
— Мы з Надзеяй Канецкай загружаем насенным збожжам сеялку, - тлумачыць мая суразмоўца Н.Е.Марцуль. Удзвюх мы гартаем яе сямейны альбом. Шукаем у ім зусім іншыя фотаздымкі, ваеннай пары, бо я збіраюся пісаць пра яе лёс у акупацыі. І раптам на вочы 85-гадовай жанчыне трапляе вось гэты. Яна ажыўляецца.
— Цяпер жа якраз сеюць азімыя? – пытаецца.
— Ды пасеялі ўжо! Цяпер сяўба хуткая.
— То ці ж дзіва? Такая тэхніка, такія сеялкі! Мінулай восенню, помню, выйшла ў агарод, да дубка, што пасадзіў нябожчык – муж. За тым дубком – поле, трактарыст Віктар Каваленя якраз і сеяў там.
— Без сеяльшчыц, бачыце, Емяльянаўна, упраўляюся! – крыкнуў мне з кабіны трактара. А потым спыніўся: “Падыдзіце, паглядзіце: ўсё, што вы ўручную рабілі, цяпер аўтаматыка робіць, яна і сочыць за ўсім”.
Падышла. І аж падзівілася: не сеялка, а цуд. Усё трактарысту на прыборах паказана, і як зерне сыплецца, і які высеў яго.
Залюбавалася проста. А сама ранейшае ўспомніла.
Я і з Віктарам Каваленем сеяла, і з намнога старэйшымі за яго трактарыстамі – з той самай пары, як толькі сеялкі ў калгасе з’явіліся. Былі яны спачатку з жалезнымі коламі. Усё мы ўручную рабілі: загружалі сеялку, норму высеву ўстанаўлівалі... чым бы вы думалі? Круцялём з саломы. Абкруціш яго вакол кола і сочыш, дзе знакі пакідае, і колькі на той знак зерня высеялі. У торбачках яго адважвалі, а поле крокам адмервалі.
Гэта былі 50-я гады. А потым ужо і агрэгаты іншыя пайшлі, і нормы высеву завадскія ўстанаўліваліся. Усё роўна сеялку ўключалі мы, жанчыны, і маркёры ўручную пераводзілі. Бяжыш у канцы гона, каб закінуць той маркёр, і стараешся на хаду зноў скочыць на прыступку сеялкі. Мяшкі ўручную загружалі. Удзвюх з Надзеяй падымаеш іх – спачатку на прыступку , потым наверх, там ужо развязваеш і высыпаеш.
Нялёгка было. Трактарыст спяшаецца, ды і мы таксама: хутчэй пасееш – больш заробіш, ды і ўродзіць лепей. Калі суха, то за пылам нічога не відаць. Нам во такія, як на здымку, акуляры выдавалі, халаты. Бо і збожжа ж пратраўленае было, едкае.
Я, сеячы з году ў год, ужо ўсе тонкасці гэтай работы ведала. Пільнасць ого якая была патрэбна! Не дай Бог, сапсуецца сеялка сярод поля, не паспееш яе выключыць, то насыплецца зерня, а потым на гэтым месцы цэлыя купіны жыта ўзыйдуць. Помню, прыехала ў поле начальства і махае рукамі: спыняйцеся! Трактарыст азіраецца, а я яму крычу, каб ехаў у канец. Бо хоць і ўключыш сеялку, усё роўна на цэлы крок недасевак будзе. Па руні хадзілі з фартукамі, засявалі такія “лысіны” і вакол крушняў абсявалі.
… У жынчыны гэтай, калгасніцы колішняга калгаса “Чырвоны Кастрычнік” (цяпер СВП «Агра – Мір»), цэлы стос грамат за старанную працу. У тым ліку – і за сяўбу. І няхай сабе паняцце “сеяльшчыца” адышло ў нябыт, для яе яно і сёння значыць многа.
Марыя ДРАПЕЗА
[~DETAIL_TEXT] => Дваццацігадовы чытач, пэўна ж, і не здагадаецца, што робяць жанчыны на гэтым фотаздымку. Хаця ён не такі ўжо і стары, можа, саракагадовай даўнасці.
— Мы з Надзеяй Канецкай загружаем насенным збожжам сеялку, - тлумачыць мая суразмоўца Н.Е.Марцуль. Удзвюх мы гартаем яе сямейны альбом. Шукаем у ім зусім іншыя фотаздымкі, ваеннай пары, бо я збіраюся пісаць пра яе лёс у акупацыі. І раптам на вочы 85-гадовай жанчыне трапляе вось гэты. Яна ажыўляецца.
— Цяпер жа якраз сеюць азімыя? – пытаецца.
— Ды пасеялі ўжо! Цяпер сяўба хуткая.
— То ці ж дзіва? Такая тэхніка, такія сеялкі! Мінулай восенню, помню, выйшла ў агарод, да дубка, што пасадзіў нябожчык – муж. За тым дубком – поле, трактарыст Віктар Каваленя якраз і сеяў там.
— Без сеяльшчыц, бачыце, Емяльянаўна, упраўляюся! – крыкнуў мне з кабіны трактара. А потым спыніўся: “Падыдзіце, паглядзіце: ўсё, што вы ўручную рабілі, цяпер аўтаматыка робіць, яна і сочыць за ўсім”.
Падышла. І аж падзівілася: не сеялка, а цуд. Усё трактарысту на прыборах паказана, і як зерне сыплецца, і які высеў яго.
Залюбавалася проста. А сама ранейшае ўспомніла.
Я і з Віктарам Каваленем сеяла, і з намнога старэйшымі за яго трактарыстамі – з той самай пары, як толькі сеялкі ў калгасе з’явіліся. Былі яны спачатку з жалезнымі коламі. Усё мы ўручную рабілі: загружалі сеялку, норму высеву ўстанаўлівалі... чым бы вы думалі? Круцялём з саломы. Абкруціш яго вакол кола і сочыш, дзе знакі пакідае, і колькі на той знак зерня высеялі. У торбачках яго адважвалі, а поле крокам адмервалі.
Гэта былі 50-я гады. А потым ужо і агрэгаты іншыя пайшлі, і нормы высеву завадскія ўстанаўліваліся. Усё роўна сеялку ўключалі мы, жанчыны, і маркёры ўручную пераводзілі. Бяжыш у канцы гона, каб закінуць той маркёр, і стараешся на хаду зноў скочыць на прыступку сеялкі. Мяшкі ўручную загружалі. Удзвюх з Надзеяй падымаеш іх – спачатку на прыступку , потым наверх, там ужо развязваеш і высыпаеш.
Нялёгка было. Трактарыст спяшаецца, ды і мы таксама: хутчэй пасееш – больш заробіш, ды і ўродзіць лепей. Калі суха, то за пылам нічога не відаць. Нам во такія, як на здымку, акуляры выдавалі, халаты. Бо і збожжа ж пратраўленае было, едкае.
Я, сеячы з году ў год, ужо ўсе тонкасці гэтай работы ведала. Пільнасць ого якая была патрэбна! Не дай Бог, сапсуецца сеялка сярод поля, не паспееш яе выключыць, то насыплецца зерня, а потым на гэтым месцы цэлыя купіны жыта ўзыйдуць. Помню, прыехала ў поле начальства і махае рукамі: спыняйцеся! Трактарыст азіраецца, а я яму крычу, каб ехаў у канец. Бо хоць і ўключыш сеялку, усё роўна на цэлы крок недасевак будзе. Па руні хадзілі з фартукамі, засявалі такія “лысіны” і вакол крушняў абсявалі.
… У жынчыны гэтай, калгасніцы колішняга калгаса “Чырвоны Кастрычнік” (цяпер СВП «Агра – Мір»), цэлы стос грамат за старанную працу. У тым ліку – і за сяўбу. І няхай сабе паняцце “сеяльшчыца” адышло ў нябыт, для яе яно і сёння значыць многа.
Марыя ДРАПЕЗА
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
[~PREVIEW_TEXT] => Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 42641
[TIMESTAMP_X] => 04.04.2025 14:09:20
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 816
[WIDTH] => 1237
[FILE_SIZE] => 434506
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/3b5
[FILE_NAME] => er7yc713zymofhpcjk9r6a3gslyuykry.jpg
[ORIGINAL_NAME] => 0009.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => 1ba282155884ff376f7a2106740cfcf1
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/3b5/er7yc713zymofhpcjk9r6a3gslyuykry.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/3b5/er7yc713zymofhpcjk9r6a3gslyuykry.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/3b5/er7yc713zymofhpcjk9r6a3gslyuykry.jpg
[ALT] => Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
[TITLE] => Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
)
[~DETAIL_PICTURE] => 42641
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 15:14:40
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 15:14:40
[ACTIVE_FROM_X] => 2011-10-04 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2011-10-04 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 04.10.2011
[~ACTIVE_FROM] => 04.10.2011
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D1%81%D0%B5%D1%8F%D0%BB%D1%8C%D1%88%D1%87%D1%8B%D1%86%D0%B0-%D1%84%D0%BE%D1%82%D0%B0-%D0%B7-%D1%81%D1%8F%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0-%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%BE%D0%BC%D0%B0-%D0%BD/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D1%81%D0%B5%D1%8F%D0%BB%D1%8C%D1%88%D1%87%D1%8B%D1%86%D0%B0-%D1%84%D0%BE%D1%82%D0%B0-%D0%B7-%D1%81%D1%8F%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0-%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%BE%D0%BC%D0%B0-%D0%BD/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => сеяльшчыца-фота-з-сямейнага-альбома-н
[~CODE] => сеяльшчыца-фота-з-сямейнага-альбома-н
[EXTERNAL_ID] => 21417
[~EXTERNAL_ID] => 21417
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 04.10.2011
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
[ELEMENT_META_TITLE] => Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Общество
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => Дваццацігадовы чытач, пэўна ж, і не здагадаецца, што робяць жанчыны на гэтым фотаздымку Хаця ён не такі ўжо і стары, можа, саракагадовай даўнасці.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => c0e792eea55f78fdf2f56a185b80509e
[~TMP_ID] => c0e792eea55f78fdf2f56a185b80509e
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 10
[~ID] => 10
[CODE] => obshchestvo
[~CODE] => obshchestvo
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Общество
[~NAME] => Общество
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Общество
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Общество
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/obshchestvo/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
[BROWSER_TITLE] => Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
[KEYWORDS] => Общество
[DESCRIPTION] => Дваццацігадовы чытач, пэўна ж, і не здагадаецца, што робяць жанчыны на гэтым фотаздымку Хаця ён не такі ўжо і стары, можа, саракагадовай даўнасці.
)
)
04.10.2011
Сеяльшчыца. Фота з сямейнага альбома Ніны Марцуль
Дваццацігадовы чытач, пэўна ж, і не здагадаецца, што робяць жанчыны на гэтым фотаздымку. Хаця ён не такі ўжо і стары, можа, саракагадовай даўнасці.
— Мы з Надзеяй Канецкай загружаем насенным збожжам сеялку, - тлумачыць мая суразмоўца Н.Е.Марцуль. Удзвюх мы гартаем яе сямейны альбом. Шукаем у ім зусім іншыя фотаздымкі, ваеннай пары, бо я збіраюся пісаць пра яе лёс у акупацыі. І раптам на вочы 85-гадовай жанчыне трапляе вось гэты. Яна ажыўляецца.
— Цяпер жа якраз сеюць азімыя? – пытаецца.
— Ды пасеялі ўжо! Цяпер сяўба хуткая.
— То ці ж дзіва? Такая тэхніка, такія сеялкі! Мінулай восенню, помню, выйшла ў агарод, да дубка, што пасадзіў нябожчык – муж. За тым дубком – поле, трактарыст Віктар Каваленя якраз і сеяў там.
— Без сеяльшчыц, бачыце, Емяльянаўна, упраўляюся! – крыкнуў мне з кабіны трактара. А потым спыніўся: “Падыдзіце, паглядзіце: ўсё, што вы ўручную рабілі, цяпер аўтаматыка робіць, яна і сочыць за ўсім”.
Падышла. І аж падзівілася: не сеялка, а цуд. Усё трактарысту на прыборах паказана, і як зерне сыплецца, і які высеў яго.
Залюбавалася проста. А сама ранейшае ўспомніла.
Я і з Віктарам Каваленем сеяла, і з намнога старэйшымі за яго трактарыстамі – з той самай пары, як толькі сеялкі ў калгасе з’явіліся. Былі яны спачатку з жалезнымі коламі. Усё мы ўручную рабілі: загружалі сеялку, норму высеву ўстанаўлівалі... чым бы вы думалі? Круцялём з саломы. Абкруціш яго вакол кола і сочыш, дзе знакі пакідае, і колькі на той знак зерня высеялі. У торбачках яго адважвалі, а поле крокам адмервалі.
Гэта былі 50-я гады. А потым ужо і агрэгаты іншыя пайшлі, і нормы высеву завадскія ўстанаўліваліся. Усё роўна сеялку ўключалі мы, жанчыны, і маркёры ўручную пераводзілі. Бяжыш у канцы гона, каб закінуць той маркёр, і стараешся на хаду зноў скочыць на прыступку сеялкі. Мяшкі ўручную загружалі. Удзвюх з Надзеяй падымаеш іх – спачатку на прыступку , потым наверх, там ужо развязваеш і высыпаеш.
Нялёгка было. Трактарыст спяшаецца, ды і мы таксама: хутчэй пасееш – больш заробіш, ды і ўродзіць лепей. Калі суха, то за пылам нічога не відаць. Нам во такія, як на здымку, акуляры выдавалі, халаты. Бо і збожжа ж пратраўленае было, едкае.
Я, сеячы з году ў год, ужо ўсе тонкасці гэтай работы ведала. Пільнасць ого якая была патрэбна! Не дай Бог, сапсуецца сеялка сярод поля, не паспееш яе выключыць, то насыплецца зерня, а потым на гэтым месцы цэлыя купіны жыта ўзыйдуць. Помню, прыехала ў поле начальства і махае рукамі: спыняйцеся! Трактарыст азіраецца, а я яму крычу, каб ехаў у канец. Бо хоць і ўключыш сеялку, усё роўна на цэлы крок недасевак будзе. Па руні хадзілі з фартукамі, засявалі такія “лысіны” і вакол крушняў абсявалі.
… У жынчыны гэтай, калгасніцы колішняга калгаса “Чырвоны Кастрычнік” (цяпер СВП «Агра – Мір»), цэлы стос грамат за старанную працу. У тым ліку – і за сяўбу. І няхай сабе паняцце “сеяльшчыца” адышло ў нябыт, для яе яно і сёння значыць многа.
Марыя ДРАПЕЗА
