Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 21955
[~ID] => 21955
[NAME] => Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
[~NAME] => Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[DETAIL_TEXT] => 
У той майскі сонечны дзень, калі наша маладое і радаснае студэнцкае жыццё зіхацела яркімі фарбамі, мы свята верылі, што бадзёрасць і цудоўны настрой будуць нам вернымі спадарожнікамі назаўсёды. А запомніўся ён тым, што дружная наша група паехала на радзіму Янкі Купалы ў Вязынку. Вучыцца ў Мінску, слухаць цікавыя лекцыі, наведваць Ленінскую бібліятэку, цікавіцца адметнай асобай славутага песняра беларускага. І не пабываць у мясцінах, дзе ён нарадзіўся, было немагчыма. І вось мы, з юнацкім запалам, лёгкія на пад’ём і вясёлыя, едзем у электрычцы. Усе нашы дзяўчаты і хлопцы тады былі ў прадчуванні чагосьці незвычайнага.
Вёсачка, дзе нарадзіўся паэт, уразіла тым, што амаль да самага яе краю падступаў векавы лес, а дрэвы і трава ў той дзень, здаецца, толькі што апранулі свой новы раскошны зялёны ўбор. Свежы лясны водар, спевы птушак, надзвычай прыгожае месца і нават лёгкі веснавы дожджык запомніліся назаўсёды. Мы пайшлі ў музей – звычайную вясковую хату, дзе ў 1882 годзе нарадзіўся наш славуты суайчыннік, паглядзелі самыя сціплыя тагачасныя рэчы, паслухалі цікавы аповед пра яго няпросты лёс. А наша аднагрупніца Вера, заслухаўшыся, нават прысела на экспанат – сялянскі ўслончык (амаль такі ж, як на яе ўласным родным падворку), на што ветліва звярнула ўвагу экскурсавод. Мы весела засмяяліся, а яна засаромелася...
Вязынка была тым маленькім куточкам, з гэтага вялікі і непаўторны чалавек назаўсёды ўвайшоў у нашы сэрцы. Цэнячы яго творчасць, мы зразумелі – ён такі ж, як і мы, беларус, родная душа, са сваімі ўзлётамі і няўдачамі. І калі вобразна сказаць словамі Кіплінга, дык “мы – адной крыві”... Мы – народ, суайчыннікі, і гэта нас яднае.
Цяпер, праз гады, з вышыні неацэннага жыццёвага вопыту, такі просты і адметны чалавек бачыцца ўжо па - іншаму. Я паспрабую расказаць, які ён – мой Купала. Я не буду пераказваць яго біяграфію, а толькі спынюся на тых вехах, якія і зрабілі яго асобай, тым, кім ён ёсць для нас і застанецца для нашых нашчадкаў.
У Вязынцы малы Іван Луцэвіч пражыў усяго толькі год, а потым яго беззямельная сям’я пераехала на Лагойшчыну ў пошуках лепшай долі. Яны памянялі некалькі вёсак, пакуль не спыніліся ў Акопах. Паэт паходзіў з дробнай шляхты, але змалку адчуў сам, што такое нястача, і бачыў, як цяжка працуюць і бедна жывуць сяляне. Ён навучыўся горача спачуваць мужыку, і гэта разбудзіла яго сэрца. Бацькі клапаціліся, каб хлопчык вучыўся, упэўнілі яго, што гэта важная справа. А маляўнічая прырода і моцная прага да кніг зрабілі яго творчым чалавекам.
Сям’ю ў той час напаткала многа гора. У 52 гады памёр бацька, а затым ад шкарлятыны адразу трое дзяцей.
Малады паэт прыехаў ў Вільню, таму што разумеў важнасць адукацыі. Ён працаваў бібліятэкарам і цешыўся, што можа шмат чытаць. Пасля ён пераехаў у Пецярбург і змог займацца на вячэрніх курсах, а таксама слухаць лекцыі ў знакамітым універсітэце. Купала прагнуў ведаў і сам тады ўжо шмат пісаў. Затым у Вільні ён становіцца рэдактарам “Нашай нівы”. Вучыўся ён і ў Маскве, у народным універсітэце імя Шаняўскага. Сваімі намаганнямі неардынарны чалавек змог атрымаць выдатную на той час адукацыю. Усёй сваёй творчасцю і таленавітым словам сапраўднага майстра гэты шчыры беларус імкнуўся праз усё жыццё давесці людзям адну простую ісціну і кардынальную ідэю – народ павінен быць сам гаспадаром на сваёй зямлі і павінен спадзявацца толькі на сябе. У векапомным для Беларусі годзе – 1918 –м, калі была абвешчана Беларуская Народная Рэспубліка, паэт загаварыў і як публіцыст. Ён перажываў за лёс сваёй айчыны, а мудрыя думкі яго не ўстарэлі і зараз.
У гісторыі сусветнай літаратуры нямала трагічных падзей і лёсаў. У 1929 годзе ў вёсцы Акопы “раскулачылі” сямідзесяці-двухгадовую Купалаву маці і сястру і адправілі ў Котлас. Іх драўляную хату зруйнавалі. Цаной прыніжэнняў Купала ўпрасіў начальства злітавацца над імі і забраў ужо з цягніка. А потым было яшчэ горшае. Праз некаторы час яго самога аб’явілі кіраўніком контррэвалюцыйнай нацыяналістычнай арганізацыі. На допытах ён даведаўся, што супраць яго сведчылі і блізкія людзі... Напрыклад, адна дзяўчына, у якую ён некалі быў закаханы і нават цалаваўся з ёю. Праз шмат гадоў яна пакаялася і расказала, як ад яе дамагаліся такіх “прызнанняў” у той змрочны сталінскі час. Старэнькая ўжо бабуля з плачам расказвала: “Я падпісвала ўсё, што яны ад мяне патрабавалі...” А сам Купала ў роспачы спрабаваў скончыць жыццё самагубствам.
Праўда, трохі пазней, былі ў тыя гады падораныя яму дарагі легкавы аўтамабіль, і пабудаваная для яго дача ў Ляўках на Аршаншчыне, і ўзнагароджанне ордэнам Леніна. Але гэта адбылося тады, калі ад вялікага паэта ўжо амаль нічога не заставалася... Па многіх вершах яго мы бачым, што напісаны яны, як “пад прымусам”, і пафас іх штучны. Увесь трагічны лёс гэтага неардынарнага чалавека можна прасачыць па яго творчасці.
У канцы чэрвеня 1942 года перад сваім 60 – годдзем Янка Купала з эвакуацыі з-пад Казані прыехаў у Маскву. Яго запрасілі нібыта для падрыхтоўкі юбілею. І ў гасцініцы “Масква” жыццё яго абарвалася. Магчыма, яму ў гэтым “дапамаглі”. Людзі, з якімі ён размаўляў тым вечарам, казалі, што нельга паверыць у тое, што ён раптоўна сам знянацку кінуўся ў лесвічны пралёт. Верагодна, праўда яшчэ будзе высветлена з раскрыццём сакрэтных архіваў.
Я не буду пісаць пра знакамітыя творы і адметную публіцыстыку Янкі Купалы, таму што кожнаму для сябе іх трэба адкрываць самому. Сваю родную літаратуру – нашу багатую скарбонку і духоўную спадчыну народа неабходна цаніць, а каб цаніць і любіць, варта ведаць, цікавіцца і чытаць. Вы не пашкадуеце, таму што адчуеце цікаўнасць даследчыка і радасць адкрыццяў. Праз гады Купала, яго лепшыя творы ўспрымаюцца зусім па - новаму. Дастаткова толькі ўзяць у рукі яго добрыя і разумныя кнігі. А далей усё зробіць ужо сам неўміручы Купала. Яго непаўторная асоба, магутны талент і праўда жыцця захопяць, знойдуць шлях да сэрца, прымусяць разважаць, зачаруюць...
Слова Купалы – простае і трапнае, жывое і магічнае. У яго творах шмат дыялектызмаў, аднак так і было на той час, і гэта зусім не перашкаджае ўспрыманню зараз. А імя гэтага сціплага чалавека з магутным талентам заняло сваё пачэснае месца сярод сузор’яў класікаў сусветнай літаратуры, і ім заўсёды будуць ганарыцца суайчыннікі.
Ніна Наддэ
[~DETAIL_TEXT] => У той майскі сонечны дзень, калі наша маладое і радаснае студэнцкае жыццё зіхацела яркімі фарбамі, мы свята верылі, што бадзёрасць і цудоўны настрой будуць нам вернымі спадарожнікамі назаўсёды. А запомніўся ён тым, што дружная наша група паехала на радзіму Янкі Купалы ў Вязынку. Вучыцца ў Мінску, слухаць цікавыя лекцыі, наведваць Ленінскую бібліятэку, цікавіцца адметнай асобай славутага песняра беларускага. І не пабываць у мясцінах, дзе ён нарадзіўся, было немагчыма. І вось мы, з юнацкім запалам, лёгкія на пад’ём і вясёлыя, едзем у электрычцы. Усе нашы дзяўчаты і хлопцы тады былі ў прадчуванні чагосьці незвычайнага.
Вёсачка, дзе нарадзіўся паэт, уразіла тым, што амаль да самага яе краю падступаў векавы лес, а дрэвы і трава ў той дзень, здаецца, толькі што апранулі свой новы раскошны зялёны ўбор. Свежы лясны водар, спевы птушак, надзвычай прыгожае месца і нават лёгкі веснавы дожджык запомніліся назаўсёды. Мы пайшлі ў музей – звычайную вясковую хату, дзе ў 1882 годзе нарадзіўся наш славуты суайчыннік, паглядзелі самыя сціплыя тагачасныя рэчы, паслухалі цікавы аповед пра яго няпросты лёс. А наша аднагрупніца Вера, заслухаўшыся, нават прысела на экспанат – сялянскі ўслончык (амаль такі ж, як на яе ўласным родным падворку), на што ветліва звярнула ўвагу экскурсавод. Мы весела засмяяліся, а яна засаромелася...
Вязынка была тым маленькім куточкам, з гэтага вялікі і непаўторны чалавек назаўсёды ўвайшоў у нашы сэрцы. Цэнячы яго творчасць, мы зразумелі – ён такі ж, як і мы, беларус, родная душа, са сваімі ўзлётамі і няўдачамі. І калі вобразна сказаць словамі Кіплінга, дык “мы – адной крыві”... Мы – народ, суайчыннікі, і гэта нас яднае.
Цяпер, праз гады, з вышыні неацэннага жыццёвага вопыту, такі просты і адметны чалавек бачыцца ўжо па - іншаму. Я паспрабую расказаць, які ён – мой Купала. Я не буду пераказваць яго біяграфію, а толькі спынюся на тых вехах, якія і зрабілі яго асобай, тым, кім ён ёсць для нас і застанецца для нашых нашчадкаў.
У Вязынцы малы Іван Луцэвіч пражыў усяго толькі год, а потым яго беззямельная сям’я пераехала на Лагойшчыну ў пошуках лепшай долі. Яны памянялі некалькі вёсак, пакуль не спыніліся ў Акопах. Паэт паходзіў з дробнай шляхты, але змалку адчуў сам, што такое нястача, і бачыў, як цяжка працуюць і бедна жывуць сяляне. Ён навучыўся горача спачуваць мужыку, і гэта разбудзіла яго сэрца. Бацькі клапаціліся, каб хлопчык вучыўся, упэўнілі яго, што гэта важная справа. А маляўнічая прырода і моцная прага да кніг зрабілі яго творчым чалавекам.
Сям’ю ў той час напаткала многа гора. У 52 гады памёр бацька, а затым ад шкарлятыны адразу трое дзяцей.
Малады паэт прыехаў ў Вільню, таму што разумеў важнасць адукацыі. Ён працаваў бібліятэкарам і цешыўся, што можа шмат чытаць. Пасля ён пераехаў у Пецярбург і змог займацца на вячэрніх курсах, а таксама слухаць лекцыі ў знакамітым універсітэце. Купала прагнуў ведаў і сам тады ўжо шмат пісаў. Затым у Вільні ён становіцца рэдактарам “Нашай нівы”. Вучыўся ён і ў Маскве, у народным універсітэце імя Шаняўскага. Сваімі намаганнямі неардынарны чалавек змог атрымаць выдатную на той час адукацыю. Усёй сваёй творчасцю і таленавітым словам сапраўднага майстра гэты шчыры беларус імкнуўся праз усё жыццё давесці людзям адну простую ісціну і кардынальную ідэю – народ павінен быць сам гаспадаром на сваёй зямлі і павінен спадзявацца толькі на сябе. У векапомным для Беларусі годзе – 1918 –м, калі была абвешчана Беларуская Народная Рэспубліка, паэт загаварыў і як публіцыст. Ён перажываў за лёс сваёй айчыны, а мудрыя думкі яго не ўстарэлі і зараз.
У гісторыі сусветнай літаратуры нямала трагічных падзей і лёсаў. У 1929 годзе ў вёсцы Акопы “раскулачылі” сямідзесяці-двухгадовую Купалаву маці і сястру і адправілі ў Котлас. Іх драўляную хату зруйнавалі. Цаной прыніжэнняў Купала ўпрасіў начальства злітавацца над імі і забраў ужо з цягніка. А потым было яшчэ горшае. Праз некаторы час яго самога аб’явілі кіраўніком контррэвалюцыйнай нацыяналістычнай арганізацыі. На допытах ён даведаўся, што супраць яго сведчылі і блізкія людзі... Напрыклад, адна дзяўчына, у якую ён некалі быў закаханы і нават цалаваўся з ёю. Праз шмат гадоў яна пакаялася і расказала, як ад яе дамагаліся такіх “прызнанняў” у той змрочны сталінскі час. Старэнькая ўжо бабуля з плачам расказвала: “Я падпісвала ўсё, што яны ад мяне патрабавалі...” А сам Купала ў роспачы спрабаваў скончыць жыццё самагубствам.
Праўда, трохі пазней, былі ў тыя гады падораныя яму дарагі легкавы аўтамабіль, і пабудаваная для яго дача ў Ляўках на Аршаншчыне, і ўзнагароджанне ордэнам Леніна. Але гэта адбылося тады, калі ад вялікага паэта ўжо амаль нічога не заставалася... Па многіх вершах яго мы бачым, што напісаны яны, як “пад прымусам”, і пафас іх штучны. Увесь трагічны лёс гэтага неардынарнага чалавека можна прасачыць па яго творчасці.
У канцы чэрвеня 1942 года перад сваім 60 – годдзем Янка Купала з эвакуацыі з-пад Казані прыехаў у Маскву. Яго запрасілі нібыта для падрыхтоўкі юбілею. І ў гасцініцы “Масква” жыццё яго абарвалася. Магчыма, яму ў гэтым “дапамаглі”. Людзі, з якімі ён размаўляў тым вечарам, казалі, што нельга паверыць у тое, што ён раптоўна сам знянацку кінуўся ў лесвічны пралёт. Верагодна, праўда яшчэ будзе высветлена з раскрыццём сакрэтных архіваў.
Я не буду пісаць пра знакамітыя творы і адметную публіцыстыку Янкі Купалы, таму што кожнаму для сябе іх трэба адкрываць самому. Сваю родную літаратуру – нашу багатую скарбонку і духоўную спадчыну народа неабходна цаніць, а каб цаніць і любіць, варта ведаць, цікавіцца і чытаць. Вы не пашкадуеце, таму што адчуеце цікаўнасць даследчыка і радасць адкрыццяў. Праз гады Купала, яго лепшыя творы ўспрымаюцца зусім па - новаму. Дастаткова толькі ўзяць у рукі яго добрыя і разумныя кнігі. А далей усё зробіць ужо сам неўміручы Купала. Яго непаўторная асоба, магутны талент і праўда жыцця захопяць, знойдуць шлях да сэрца, прымусяць разважаць, зачаруюць...
Слова Купалы – простае і трапнае, жывое і магічнае. У яго творах шмат дыялектызмаў, аднак так і было на той час, і гэта зусім не перашкаджае ўспрыманню зараз. А імя гэтага сціплага чалавека з магутным талентам заняло сваё пачэснае месца сярод сузор’яў класікаў сусветнай літаратуры, і ім заўсёды будуць ганарыцца суайчыннікі.
Ніна Наддэ
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
[~PREVIEW_TEXT] => Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 43589
[TIMESTAMP_X] => 04.04.2025 14:17:24
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 1037
[WIDTH] => 800
[FILE_SIZE] => 130944
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/47a
[FILE_NAME] => nwgplstn01m1ii6s25710hl540mjt6vd.jpg
[ORIGINAL_NAME] => 3B7571B0-0D01-40A4-A2AA-3848B53F7FB3_mw800_s.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => 542df9c1eac8829da13048bf35dd620d
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/47a/nwgplstn01m1ii6s25710hl540mjt6vd.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/47a/nwgplstn01m1ii6s25710hl540mjt6vd.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/47a/nwgplstn01m1ii6s25710hl540mjt6vd.jpg
[ALT] => Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
[TITLE] => Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
)
[~DETAIL_PICTURE] => 43589
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 15:15:42
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 15:15:42
[ACTIVE_FROM_X] => 2012-06-11 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2012-06-11 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 11.06.2012
[~ACTIVE_FROM] => 11.06.2012
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D0%BC%D0%BE%D0%B9-%D0%BA%D1%83%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0-%D0%B4%D0%B0-130-%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B4%D0%B7%D1%8F-%D0%B7-%D0%B4%D0%BD%D1%8F-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D1%8D%D0%BD/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D0%BC%D0%BE%D0%B9-%D0%BA%D1%83%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0-%D0%B4%D0%B0-130-%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B4%D0%B7%D1%8F-%D0%B7-%D0%B4%D0%BD%D1%8F-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D1%8D%D0%BD/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => мой-купала-да-130-годдзя-з-дня-нараджэн
[~CODE] => мой-купала-да-130-годдзя-з-дня-нараджэн
[EXTERNAL_ID] => 21955
[~EXTERNAL_ID] => 21955
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 11.06.2012
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
[ELEMENT_META_TITLE] => Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Общество
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => У той майскі сонечны дзень, калі наша маладое і радаснае студэнцкае жыццё зіхацела яркімі фарбамі, мы свята верылі, што бадзёрасць і цудоўны настрой будуць нам вернымі спадарожнікамі назаўсёды А запомніўся ён тым, што дружная наша група паехала на радзіму Янкі Купалы ў Вязынку.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => f082d910d864d8e7e86bc021c7c31749
[~TMP_ID] => f082d910d864d8e7e86bc021c7c31749
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 10
[~ID] => 10
[CODE] => obshchestvo
[~CODE] => obshchestvo
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Общество
[~NAME] => Общество
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Общество
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Общество
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/obshchestvo/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
[BROWSER_TITLE] => Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
[KEYWORDS] => Общество
[DESCRIPTION] => У той майскі сонечны дзень, калі наша маладое і радаснае студэнцкае жыццё зіхацела яркімі фарбамі, мы свята верылі, што бадзёрасць і цудоўны настрой будуць нам вернымі спадарожнікамі назаўсёды А запомніўся ён тым, што дружная наша група паехала на радзіму Янкі Купалы ў Вязынку.
)
)
11.06.2012
Мой Купала. Да 130 – годдзя з дня нараджэння
У той майскі сонечны дзень, калі наша маладое і радаснае студэнцкае жыццё зіхацела яркімі фарбамі, мы свята верылі, што бадзёрасць і цудоўны настрой будуць нам вернымі спадарожнікамі назаўсёды. А запомніўся ён тым, што дружная наша група паехала на радзіму Янкі Купалы ў Вязынку. Вучыцца ў Мінску, слухаць цікавыя лекцыі, наведваць Ленінскую бібліятэку, цікавіцца адметнай асобай славутага песняра беларускага. І не пабываць у мясцінах, дзе ён нарадзіўся, было немагчыма. І вось мы, з юнацкім запалам, лёгкія на пад’ём і вясёлыя, едзем у электрычцы. Усе нашы дзяўчаты і хлопцы тады былі ў прадчуванні чагосьці незвычайнага.
Вёсачка, дзе нарадзіўся паэт, уразіла тым, што амаль да самага яе краю падступаў векавы лес, а дрэвы і трава ў той дзень, здаецца, толькі што апранулі свой новы раскошны зялёны ўбор. Свежы лясны водар, спевы птушак, надзвычай прыгожае месца і нават лёгкі веснавы дожджык запомніліся назаўсёды. Мы пайшлі ў музей – звычайную вясковую хату, дзе ў 1882 годзе нарадзіўся наш славуты суайчыннік, паглядзелі самыя сціплыя тагачасныя рэчы, паслухалі цікавы аповед пра яго няпросты лёс. А наша аднагрупніца Вера, заслухаўшыся, нават прысела на экспанат – сялянскі ўслончык (амаль такі ж, як на яе ўласным родным падворку), на што ветліва звярнула ўвагу экскурсавод. Мы весела засмяяліся, а яна засаромелася...
Вязынка была тым маленькім куточкам, з гэтага вялікі і непаўторны чалавек назаўсёды ўвайшоў у нашы сэрцы. Цэнячы яго творчасць, мы зразумелі – ён такі ж, як і мы, беларус, родная душа, са сваімі ўзлётамі і няўдачамі. І калі вобразна сказаць словамі Кіплінга, дык “мы – адной крыві”... Мы – народ, суайчыннікі, і гэта нас яднае.
Цяпер, праз гады, з вышыні неацэннага жыццёвага вопыту, такі просты і адметны чалавек бачыцца ўжо па - іншаму. Я паспрабую расказаць, які ён – мой Купала. Я не буду пераказваць яго біяграфію, а толькі спынюся на тых вехах, якія і зрабілі яго асобай, тым, кім ён ёсць для нас і застанецца для нашых нашчадкаў.
У Вязынцы малы Іван Луцэвіч пражыў усяго толькі год, а потым яго беззямельная сям’я пераехала на Лагойшчыну ў пошуках лепшай долі. Яны памянялі некалькі вёсак, пакуль не спыніліся ў Акопах. Паэт паходзіў з дробнай шляхты, але змалку адчуў сам, што такое нястача, і бачыў, як цяжка працуюць і бедна жывуць сяляне. Ён навучыўся горача спачуваць мужыку, і гэта разбудзіла яго сэрца. Бацькі клапаціліся, каб хлопчык вучыўся, упэўнілі яго, што гэта важная справа. А маляўнічая прырода і моцная прага да кніг зрабілі яго творчым чалавекам.
Сям’ю ў той час напаткала многа гора. У 52 гады памёр бацька, а затым ад шкарлятыны адразу трое дзяцей.
Малады паэт прыехаў ў Вільню, таму што разумеў важнасць адукацыі. Ён працаваў бібліятэкарам і цешыўся, што можа шмат чытаць. Пасля ён пераехаў у Пецярбург і змог займацца на вячэрніх курсах, а таксама слухаць лекцыі ў знакамітым універсітэце. Купала прагнуў ведаў і сам тады ўжо шмат пісаў. Затым у Вільні ён становіцца рэдактарам “Нашай нівы”. Вучыўся ён і ў Маскве, у народным універсітэце імя Шаняўскага. Сваімі намаганнямі неардынарны чалавек змог атрымаць выдатную на той час адукацыю. Усёй сваёй творчасцю і таленавітым словам сапраўднага майстра гэты шчыры беларус імкнуўся праз усё жыццё давесці людзям адну простую ісціну і кардынальную ідэю – народ павінен быць сам гаспадаром на сваёй зямлі і павінен спадзявацца толькі на сябе. У векапомным для Беларусі годзе – 1918 –м, калі была абвешчана Беларуская Народная Рэспубліка, паэт загаварыў і як публіцыст. Ён перажываў за лёс сваёй айчыны, а мудрыя думкі яго не ўстарэлі і зараз.
У гісторыі сусветнай літаратуры нямала трагічных падзей і лёсаў. У 1929 годзе ў вёсцы Акопы “раскулачылі” сямідзесяці-двухгадовую Купалаву маці і сястру і адправілі ў Котлас. Іх драўляную хату зруйнавалі. Цаной прыніжэнняў Купала ўпрасіў начальства злітавацца над імі і забраў ужо з цягніка. А потым было яшчэ горшае. Праз некаторы час яго самога аб’явілі кіраўніком контррэвалюцыйнай нацыяналістычнай арганізацыі. На допытах ён даведаўся, што супраць яго сведчылі і блізкія людзі... Напрыклад, адна дзяўчына, у якую ён некалі быў закаханы і нават цалаваўся з ёю. Праз шмат гадоў яна пакаялася і расказала, як ад яе дамагаліся такіх “прызнанняў” у той змрочны сталінскі час. Старэнькая ўжо бабуля з плачам расказвала: “Я падпісвала ўсё, што яны ад мяне патрабавалі...” А сам Купала ў роспачы спрабаваў скончыць жыццё самагубствам.
Праўда, трохі пазней, былі ў тыя гады падораныя яму дарагі легкавы аўтамабіль, і пабудаваная для яго дача ў Ляўках на Аршаншчыне, і ўзнагароджанне ордэнам Леніна. Але гэта адбылося тады, калі ад вялікага паэта ўжо амаль нічога не заставалася... Па многіх вершах яго мы бачым, што напісаны яны, як “пад прымусам”, і пафас іх штучны. Увесь трагічны лёс гэтага неардынарнага чалавека можна прасачыць па яго творчасці.
У канцы чэрвеня 1942 года перад сваім 60 – годдзем Янка Купала з эвакуацыі з-пад Казані прыехаў у Маскву. Яго запрасілі нібыта для падрыхтоўкі юбілею. І ў гасцініцы “Масква” жыццё яго абарвалася. Магчыма, яму ў гэтым “дапамаглі”. Людзі, з якімі ён размаўляў тым вечарам, казалі, што нельга паверыць у тое, што ён раптоўна сам знянацку кінуўся ў лесвічны пралёт. Верагодна, праўда яшчэ будзе высветлена з раскрыццём сакрэтных архіваў.
Я не буду пісаць пра знакамітыя творы і адметную публіцыстыку Янкі Купалы, таму што кожнаму для сябе іх трэба адкрываць самому. Сваю родную літаратуру – нашу багатую скарбонку і духоўную спадчыну народа неабходна цаніць, а каб цаніць і любіць, варта ведаць, цікавіцца і чытаць. Вы не пашкадуеце, таму што адчуеце цікаўнасць даследчыка і радасць адкрыццяў. Праз гады Купала, яго лепшыя творы ўспрымаюцца зусім па - новаму. Дастаткова толькі ўзяць у рукі яго добрыя і разумныя кнігі. А далей усё зробіць ужо сам неўміручы Купала. Яго непаўторная асоба, магутны талент і праўда жыцця захопяць, знойдуць шлях да сэрца, прымусяць разважаць, зачаруюць...
Слова Купалы – простае і трапнае, жывое і магічнае. У яго творах шмат дыялектызмаў, аднак так і было на той час, і гэта зусім не перашкаджае ўспрыманню зараз. А імя гэтага сціплага чалавека з магутным талентам заняло сваё пачэснае месца сярод сузор’яў класікаў сусветнай літаратуры, і ім заўсёды будуць ганарыцца суайчыннікі.
Ніна Наддэ
