Гісторык з Малой Бераставіцы

Из истории земли Берестовицкой Лента новостей

“Заканадаўца, палітык, цывільны, вайсковы, рэлігійны службовец ва ўсіх жыццёвых адносінах не могуць беспакарана абысціся без гісторыі… Народ, калі не слухае голасу гэтай навукі, будзе асуджаны і ў доўгай чарадзе паразаў будзе дарэмна аплакваць сваю невідушнасць”.
Жэгота Анацэвіч

З Бераставіцкім раёнам звязаны лёсы выдатных людзей розных эпох, даследчыкаў, навукоўцаў, паэтаў, мемуарыстаў і гісторыкаў. Адным з іх і з’яўляецца гісторык Ігнат Анацэвіч (псеўданім Жэгота). У працах па літаратуразнаўству, бібліяграфічных выданнях, энцыклапедыях і гербоўніках падаецца пра яго звычайна некалькі радкоў, найчасцей звесткі з памылкамі і недакладнасцямі ў датах, ды рэдкія згадкі або сюжэты ў артыкулах.
Ігнат Сымонавіч Анацэвіч нарадзіўся 15 чэрвеня 1780 года ў Малой Бераставіцы Гродзенскага павета ў сям’і ўніяцкага святара. Бацька Ігната быў настаяцелем Малабераставіцкай царквы. Пасля смерці бацькі прыход у Малой Бераставіцы быў перададзены старэйшаму сыну Міхаілу.
Пачатковую адукацыю Ігнат атрымаў дома. Затым вучыўся ў ваўкавыскім вучылішчы, акруговай школе ў Гродне. Амаль усё сваё далейшае жыццё Ігнат правёў па-за межамі Беларусі. Сваёй стараннасцю і праўдай ён набыў папулярнасць сярод замежных вучоных. Галоўным жыццёвым прынцыпам Ігната Анацэвіча з’яўляўся выраз: “Ісціна, толькі ісціна і нічога акрамя ісціны”.
У 1810 годзе гісторык навучаўся ў Віленскім універсітэце, а затым працаваў настаўнікам літаратуры і гісторыі старажытнай мовы. У 1818 годзе Ігнат Анацэвіч быў прызначаны на пасаду намесніка прафесара Віленскага ўніверсітэта. Як пісаў гісторык Яноўскі, Анацэвіч быў “сапраўднай красой аддзялення палітычных навук”. Найбольш плённым перыядам у творчасці Ігната Анацэвіча былі 20-я гады XIX ст. Навуковая праца гісторыка адносіцца да тых часоў, калі гісторыя атрымлівае званне самастойнай навукі і набывае характар спецыялізаванай прафесійнай дзейнасці.
Выбар нашым земляком менавіта айчыннай гісторыі як галоўнага напрамку даследаванняў быў абумоўлены яго ўпэўненасцю ў тым, што ў кожнага народа ёсць свая ўласная, непаўторная культура.
Анацэвіч займаўся даследаваннем гісторыі Вялікага княства Літоўскага і стварыў яго цэласную арыгінальную навуковую карціну. Гісторык сабраў вялікую колькасць матэрыялаў па гісторыі ВКЛ. Яшчэ пры жыцці Анацэвіча яго калекцыя цікавіла многіх даследчыкаў. А ўжо пасля яго смерці яна была падзелена на часткі і апынулася ў розных краінах свету. Рукапісная спадчына нашага земляка таксама мае высокую навуковую каштоўнасць. Анацэвіч з’яўляўся аўтарам шматлікіх прац, артыкулаў па гісторыі Беларусі: “Погляд на першапачатковую гісторыю Літвы”, “Погляд на гісторыю Вялікага княства Літоўскага”, “Праўленне Жыгімонта старога” і інш. Нягледзячы на тое, што навуковая спадчына Анацэвіча апублікавана ўрыўкамі, гэта ўсё ж дазваляе гаварыць аб ім як аб таленавітым і цікавым айчынным даследчыку. Прафесара Анацэвіча называюць родапачыналь-нікам беларускай гістарыяграфіі, а яго гістарычную спадчыну – вельмі каштоўным укладам у нацыянальную беларускую культуру.
Памёр Ігнат Сымонавіч Анацэвіч 12 лютага 1845 года.
Кацярына АНТАНОВІЧ, студэнтка 5 курса факультэта гісторыі і сацыялогіі ГрДУ імя Я.Купалы



Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *