Бераставіцкія Падолы

Из истории земли Берестовицкой Культура

Мабыць, многія жыхары сярэдняга і сталага ўзросту памятаюць вясёлую песню ў стылі шансон з 80-х гадоў мінулага стагоддзя, дзе ёсць такія словы: “Без Подола Киев невозможен, как Святой Владимир без Креста…”.  Гаворка ідзе аб старым (гістарычным) раёне ўкраінскай сталіцы, які, рас­кінуўшыся ўздоўж Дняпра, ляжыць у самай нізкай частцы горада.
Назва “падол” даволі рас­паў­­сюджаная ў сла­вянскіх мовах. Па­ходзіць яна ад слова “дол, нізіна”. Калі нейкая мясцовасць альбо вуліца пралягаюць, цягнуцца па нізу (па долу) адносна іншых вуліц ці кварталаў горада, яны маюць часта ў сваёй назве гэтае слова.
Раёны і вуліцы с такой назвай маюць многія гарады Усходняй Еўропы. У Гродне, напрыклад, таксама існуе вуліца Падольная. Цешыць, што да гэтага часу яна захавала сваю гістарычную назву. Вуліца вядзе з цэнтра горада ўніз да Нёмана, потым робіць паварот улева і цягнецца ўздоўж ракі.
Да вайны мела свае Падолы і  Вялікая Бераставіца. Мяс­­цовыя старажылы  пры­па­мінаюць тыя часы, калі Падоламі ў мястэчку называлі левы бераг рэчкі Бераставічанкі,  усю нізіну ў раёне моста праз Бераставічанку, а таксама вуліцу Дольную (цяпер Кастрычніцкую). Што цікава, у архівах Гродна захаваліся дакументы царскага перыяду, у якіх вуліца Дольная яшчэ называецца Падольнай. Ужо пазней, пры паляках яна канчаткова прыняла скарочаную назву.
Акрамя невялікага ўтуль­нага парка паміж рэчкай і старым касцёлам, а таксама садоў і агародаў, што ляжалі на схілах да возера, на бераставіцкіх Падолах размяшчаліся важныя гаспадарчыя аб’екты мястэчка – паравы і  вадзяны млыны, а таксама мост з плацінай, праз які ішла дарога ў павятовы горад Гродна. За мостам злева, дзе сёння рэчавы рынак, перад вайной была сажалка Касакоўскіх, у якой гадавалі карпа. Напрыканцы вуліцы Дольнай, бліжэй ракі,  размяшчалася прыватная местачковая лазня (былы будынак каўбаснага цэха). Яна належала тады мясцовым яўрэям.
І яшчэ адна дэталь. Архіўныя матэрыялы за 1892 -1903 гг. гавораць аб тым, што ў царскія часы ў пачатку вуліцы Дольнай (Падольнай) у адным з дамоў размяшчаўся яўрэйскі малітоўны дом (школа) пад назвай “ Хеўра-Тыліш”, што ў перакладзе азначае “Школа псаломшчыкаў”. Кіраўніком (старастай) яе быў у той час Моўша Лейб Гродзенскі, скарбнікам (казначэем) Лейба Голянт (Галант), а навукоўцам (выкладчыкам) Залман Рабіновіч. Акрамя  кіраўніцтва туды ўвахо­дзілі яшчэ 10 чалавек. Штодня ў вызначаныя гадзіны гэтыя людзі збіраліся ў малітоўным доме для адпявання яўрэйскіх псалмоў.
Сяргей Лушчык, г. Гродна


Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *